Ogólne metody porównań stosowane w analizie porównawczej mogą występować w kilku odmianach wynikających ze zróżnicowania bazy porównawczej oraz z odmiennych kierunków porównawczego podstawienia wskaźników ekonomicznych.

Kierunki badania wskaźników (danych liczbowych):
- porównania ze wskaźnikami postulowanymi (tzw. porównania z planem),
- porównania ze wskaźnikami okresów ubiegłych lub przyszłych (tzw. porównania
w czasie),
- porównania ze wskaźnikami innych jednostek gospodarczych (tzw. porównania
w przestrzeni). 

Porównania ze wskaźnikami postulowanymi polegają zazwyczaj na odniesieniu osiągniętych wskaźników do danych planu. Oprócz porównań z planem mogą wystąpić porównania danych rzeczywistych z danymi kalkulacji wstępnej, kosztorysów, kosztu normatywnego lub szczegółowych limitów czy też norm.

Przy porównaniach z planem (jak również – ze wskaźnikami postulowanymi) wyróżnić można:
- porównania z planem pierwotnym,
- porównania z planem skorygowanym.

Porównanie z planem pierwotnym polega na bezpośrednim odniesieniu danych sprawozdawczych do danych planu traktowanego jako wytyczna działania w danym obszarze. Odchylenia ujawniane przy porównaniach z planem pierwotnym nazywane są odchyleniami bezwzględnymi.

Natomiast porównanie z planem skorygowanym polega na odniesieniu danych sprawozdawczych do danych planu pierwotnego, odpowiednio skorygowanego (podwyższonego lub obniżonego) w zależności od kształtowania się innego wskaźnika limitującego wielkość wskaźnika objętego badaniem. Odchylenia ujawniane przy porównaniach z planem skorygowanym nazywane są odchyleniami względnymi.

Porównania w czasie powinny pozwolić na ocenę dynamiki zjawisk gospodarczych, ocenę rozmiarów i tempa zmian wskaźników ekonomicznych badanego okresu w porównaniu z okresami ubiegłymi lub okresem przyszłym (planem na okres następny).

W obrębie porównań w czasie wyróżnić można:
- porównanie w czasie zwykłe (przy podstawie stałej),
- porównanie w czasie łańcuchowe (przy podstawie zmiennej).

Porównanie zwykłe polega na odniesieniu wskaźników z różnych okresów do wskaźnika
z jednego, wybranego okresu podstawowego (tzw. wskaźnik jednopodstawowy). Porównanie to pozwala na ustalenie stopnia wzrostu lub zmniejszenia wskaźników ekonomicznych objętych badaniem w stosunku do okresu podstawowego.

Porównanie łańcuchowe polega na odniesieniu wskaźników okresów objętych badaniem do wskaźników okresu poprzedzającego. Porównanie takie stosowane przy badaniu w ciągu kilku okresów pozwala na określenie tempa ich wzrostu lub zmniejszenia.

Porównania w przestrzeni natomiast sprowadzają się do odniesienia wybranych wskaźników badanej jednostki gospodarczej do podobnych, porównywalnych wskaźników występujących w innej jednostce. Porównanie to pozwala na stwierdzenie, w jakim stopniu stan lub wyniki ekonomiczne badanej jednostki gospodarczej odchylają się od danych jednostki stanowiącej porównania.

Przy porównaniach w przestrzeni wyróżnić można:
- porównania w przestrzeni wewnętrzne,
- porównania w przestrzeni zewnętrzne.

Porównania wewnętrzne polegają na różnorodnych porównaniach wskaźników ekonomicznych między jednostkami gospodarczymi wchodzącymi w skład przedsiębiorstwa, np. między wydziałami produkcyjnymi, stanowiskami pracy.

Natomiast porównania zewnętrzne polegają na odniesieniu wskaźników badanego przedsiębiorstwa do wybranych danych innych przedsiębiorstw. Mogą wystąpić porównania wskaźników przedsiębiorstw wchodzących w skład tej samej branży jak również innych branż.

W celu osiągnięcia obiektywizacji analizy ekonomicznej pożądane jest podejmowanie porównań różnokierunkowych. Wśród nich jednak nadrzędny charakter mają porównania w przestrzeni, których rozwinięciem stają się porównania z planem oraz porównania w czasie.