|
Analiza struktury bilansu oraz rachunku zysków i strat może objąć wstępną ocenę sytuacji majątkowej i finansowej przedsiębiorstwa. Sytuację tę w szerszym nieco zakresie wyjaśniają ogólne powiązania i zależności zachodzące między podstawowymi elementami składowymi aktywów i pasywów bilansu. Powiązania te rozpatrywane w przekroju pionowym i poziomym pozwolić mogą na obliczenie kilku syntetycznych wskaźników, które umożliwią dokonanie ogólniejszej oceny sytuacji majątkowej i finansowej przedsiębiorstwa.
Sytuację majątkową i finansową przedsiębiorstwa określić można z uwzględnieniem przekroju pionowego za pomocą następujących wskaźników: - wskaźnik struktury kapitału (Sk) Sk = | P 1 (kapitał własny) | P 2 (kapitał obcy) |
Wskaźnik struktury kapitału (Sk) określa poziom kapitału własnego w stosunku do zobowiązań przedsiębiorstwa. Im wyższy jest ten poziom, tym korzystniej ocenić należy jego sytuację finansową i możliwości rozwojowe. - wskaźnik struktury majątku (Sm) Sm = | A 1 (majątek trwały) | A 2 (majątek obrotowy) |
Wskaźnik struktury majątku (Sm) wyraża zdolność dostosowania się przedsiębiorstwa do zmian rynkowych. Wartość wskaźnika powyżej jedności oznacza stosunkowo małą elastyczność, a poniżej jedności – wyższą elastyczność. Tendencja malejąca wskaźnika wskazuje na wzrost elastyczności, natomiast tendencja rosnąca świadczy o obniżeniu elastyczności. Natomiast poziom wskaźnika uzależniony jest w dużej mierze od charakteru działalności gospodarczej przedsiębiorstwa; obiektywnie jest on wyższy w przypadku działalności przemysłowej czy transportowej (szczególnie transportu morskiego), niższy zaś w działalności usługowej (nie wymagającej znacznego wyposażenia technicznego). Przy porównaniu w czasie wzrost tego wskaźnika świadczyć może o umacnianiu się bazy materialno - technicznej przedsiębiorstwa. Ocenie sytuacji majątkowej i finansowej przedsiębiorstwa służyć może także zespół dwóch wskaźników opartych na poziomych powiązaniach składników bilansu: - wskaźnik zastosowania kapitału własnego (Zkw) Zkw = | P 1 (kapitał własny) | A 1 (majątek trwały) |
Wskaźnik zastosowania kapitału własnego (Zkw) określa, w jakim stopniu kapitał własny wykorzystywany jest na finansowanie majątku trwałego przedsiębiorstwa. Wskaźnik ten jest ważny dla wierzycieli. Im bardziej wskaźnik przekracza 1, tym wyższa zdolność firmy do spłaty zobowiązań. Oznacza to, że kapitał własny powinien być co najmniej równy majątkowi trwałemu. - wskaźnik zastosowania kapitału obcego (Zko) Zko = | P 2 (kapitał obcy) | A 2 (majątek obrotowy) |
Wskaźnik zastosowania kapitału obcego (Zko) mówi o stopniu finansowania majątku obrotowego z zobowiązań długo- i krótkoterminowych. Korzystna sytuacja finansowa występuje w przedsiębiorstwie wtedy, gdy: - wskaźnik zastosowania kapitału własnego jest wyższy od jedności, a wskaźnik zastosowania kapitału obcego jest mniejszy od jedności, - wskaźnik zastosowania kapitału własnego wskazuje tendencję rosnącą, a wskaźnik zastosowania kapitału obcego charakteryzuje tendencja malejąca. |
